कृषी ड्रोन फवारणी तंत्रज्ञान, एकरी दर व कार्यपद्धती सविस्तर मार्गदर्शक

१. आधुनिक कृषी ड्रोन फवारणीचे फायदे व तंत्रज्ञान

शेतीमध्ये मजुरांची तीव्र टंचाई आणि वेळेवर फवारणी न झाल्यामुळे पिकांचे होणारे प्रचंड नुकसान यावर आधुनिक कृषी ड्रोन (Agri Drone) हा अत्यंत प्रभावी उपाय ठरला आहे. १० ते १६ लिटर क्षमतेच्या टँकसह सुसज्ज असलेले हे ड्रोन्स जीपीएस (GPS), रडार आणि अत्याधुनिक मायक्रो-नोजल्सद्वारे स्वयंचलित पद्धतीने फवारणी करतात. ड्रोनच्या पंख्यांमुळे खाली निर्माण होणाऱ्या हवेच्या तीव्र दाबामुळे (Downwash Airflow) औषधाचे अतिसूक्ष्म तुषार पिकांच्या पानांच्या दोन्ही बाजूंना आणि खोडापर्यंत समान प्रमाणात पोहोचतात.

२. पारंपारिक पाठीवरील पंप वि. आधुनिक ड्रोन फवारणी तुलना

३. नॅनो युरिया, नॅनो डीएपी व कीटकनाशक फवारणी मार्गदर्शक

इफ्को (IFFCO) नॅनो युरिया व नॅनो डीएपीच्या वापरासाठी ड्रोन फवारणी सर्वोत्तम मानली जाते. प्रति एकर १० लिटर पाण्यात ५०० मिली नॅनो युरिया मिसळून ड्रोनद्वारे फवारल्यास पिकांच्या पानांकडून ९०% नायट्रोजन शोषून घेतला जातो. यामुळे दाणेदार खतावरील खर्च ५०% कमी होतो आणि जमिनीची सुपीकता टिकून राहते.

सोयाबीन मधील खोडकिडा, कापसातील बोंडअळी, कांद्यावरील करपा आणि द्राक्ष बागांमधील डावणी रोगाच्या नियंत्रणासाठी कृषी विद्यापीठाने शिफारस केलेले बुरशीनाशक व कीटकनाशक ड्रोन फवारणीत उत्तम कार्य करते.

४. महाराष्ट्रातील ड्रोन फवारणीचे भाडे दर व शासकीय अनुदान

महाराष्ट्रात शेती सहाय्य नेटवर्कवर ड्रोन फवारणीचे दर ₹ ३५० ते ₹ ४५० प्रति एकर (औषध वगळून) आहेत. एका दिवसात एक ड्रोन २० ते ३० एकर शेतात सहज फवारणी पूर्ण करू शकतो.

तसेच केंद्र सरकारच्या कृषी यांत्रिकीकरण अभियानांतर्गत शेतकरी उत्पादक कंपन्यांना (FPO) ड्रोन खरेदीवर ७५% (कमाल ₹ ७.५ लाख) आणि कृषी पदवीधरांना ५०% (कमाल ₹ ५ लाख) अनुदान दिले जाते.