१. धाराशिव जिल्ह्यातील कृषी पार्श्वभूमी व प्रमुख पिके
धाराशिव (पूर्वीचे उस्मानाबाद) जिल्हा हा अवर्षणप्रवण मराठवाड्यातील अत्यंत कष्टाळू शेतकऱ्यांचा भूभाग आहे. जिल्ह्यातील शेतकरी सोयाबीन, मालदांडी ज्वारी, कापूस, तूर, हरभरा आणि ऊस पिकांची मोठ्या प्रमाणावर लागवड करतात. मांजरा व तेरणा नदी खोऱ्यातील बागायती शेतीसह कोरडवाहू भागात आधुनिक ठिबक सिंचन आणि जलयुक्त शेती तंत्रज्ञानाचा वापर वेगाने वाढत आहे.
२. धाराशिव APMC आजचे शेतमाल बाजारभाव (Mandi Bhav)
| शेतमाल / पीक | बाजार समिती (APMC) | किमान दर (₹/क्विंटल) | कमाल दर (₹/क्विंटल) | सरासरी दर (Modal) |
|---|---|---|---|---|
| सोयाबीन (पिवळा) | धाराशिव मुख्य | ₹ ४,४०० | ₹ ४,९०० | ₹ ४,७०० |
| मालदांडी ज्वारी (मोती) | तुळजापूर | ₹ ३,५०० | ₹ ४,३०० | ₹ ३,९५० |
| कापूस (मध्यम धागा) | कळंब | ₹ ६,८०० | ₹ ७,३५० | ₹ ७,१०० |
| तूर (लाल) | उमरगा | ₹ ६,७०० | ₹ ७,४५० | ₹ ७,१५० |
| हरभरा (चना) | परंडा | ₹ ५,०५० | ₹ ५,४५० | ₹ ५,२५० |
३. धाराशिव जिल्ह्यातील प्रमाणित कृषी सेवा व यंत्रसामग्री नेटवर्क
शेती सहाय्य पोर्टलवर धाराशिव जिल्ह्यातील सर्व तालुक्यांमध्ये खालील यंत्रसामग्री भाडे सेवा उपलब्ध आहेत:
| तालुका केंद्र | उपलब्ध सेवा | ट्रॅक्टर नांगरणी दर | ड्रोन फवारणी उपलब्धता | संपर्क व बुकिंग |
|---|---|---|---|---|
| धाराशिव मुख्य व तुळजापूर | ट्रॅक्टर, रोटाव्हेटर, एमबी नांगर | ₹ ६०० - ₹ ६८० / तास | दैनिक उपलब्ध (१० लिटर) | 8999409238 |
| उमरगा व लोहारा | सोयाबीन व तूर मळणी यंत्र, ट्रॅक्टर | ₹ ६२० - ₹ ७०० / तास | शेतकरी गटामार्फत उपलब्ध | 8999409238 |
| कळंब व वाशी | कापूस फवारणी ब्लोअर, रोटाव्हेटर | ₹ ५८० - ₹ ६६० / तास | हाय-टेक ड्रोन फवारणी | 8999409238 |
| परंडा व भूम | हरभरा पेरणी यंत्र, कम्बाइन हार्वेस्टर | ₹ ६०० - ₹ ६९० / तास | मोसमी बुकिंग उपलब्ध | 8999409238 |
४. धाराशिव जिल्ह्यातील जलसंधारण व सूक्ष्म सिंचन योजना (PoCRA & MahaDBT)
धाराशिव हा अवर्षणप्रवण जिल्हा असल्याने पाणी बचतीसाठी शासनाच्या नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्प (PoCRA) आणि महाडीबीटी योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना खालील योजनांवर थेट आर्थिक सहाय्य मिळते:
- ठिबक व तुषार सिंचन अनुदान: लहान व अत्यल्प भूधारक शेतकऱ्यांना ५५% ते ८०% पर्यंत अनुदान दिले जाते. यामुळे ऊस, सोयाबीन व भाजीपाल्यास कमी पाण्यात जास्त उत्पादन मिळते.
- शेततळे अस्तरीकरण (Farm Pond Plastic Lining): शेततळे खोदकाम व प्लास्टिक कागदासाठी कमाल ₹ ७५,००० चे अनुदान थेट डीबीटी द्वारे बँक खात्यात मिळते.
- सौर कृषी पंप (PM Kusum Solar Pump): ३ HP, ५ HP व ७.५ HP सौर पंपांवर ९०% ते ९५% पर्यंत शासकीय अनुदान उपलब्ध आहे, ज्यामुळे अखंडित वीजपुरवठा मिळतो.
❓ धाराशिव शेतकरी मार्गदर्शक FAQ
उत्तर: धाराशिव मुख्य मार्केट यार्डात शेतमाल आणण्यापूर्वी शेतकऱ्याने ७/१२ उतारा, आधार कार्ड व बँक पासबुक सोबत आणणे आवश्यक आहे. मालाची प्रतवारी झाल्यानंतर इलेक्ट्रॉनिक लिलावाद्वारे थेट पारदर्शक बोली लागते आणि ई-नाम प्रणालीद्वारे २४ तासांत खात्यावर पैसे जमा होतात.
उत्तर: शेती सहाय्य पोर्टलवर DGCA प्रमाणित ड्रोन पायलट उपलब्ध आहेत. सोयाबीन, कापूस व तूर पिकांवर नॅनो युरिया व कीटकनाशक फवारणीसाठी प्रति एकर ₹ ३८० ते ₹ ४५० दर असून एका दिवसात २० ते २५ एकर फवारणी पूर्ण होते.
उत्तर: शेतकरी शेती सहाय्य हेल्पलाइन ८९९९४०९२३८ वर संपर्क साधून किंवा शेती सहाय्य ॲपद्वारे आपल्या जवळच्या गावातील ट्रॅक्टर मालकाशी थेट बोलून बुकिंग करू शकतात. यात कोणतीही दलाली घेतली जात नाही.